AZOT (nitrogen) (N)

0 yorum


     Hayatın esas unsurlarından biridir. Bitkilerin gelişmesi ve üremesi için azot şarttır. Azot en fazla tohumda bulunur. Bitkiler bilhassa büyüme devresinde fazla miktarda azota muhtaçtırlar. Bitkinin cinsi,yaşı ve muhit şartları azotun amonyak veya nitrat halinde alınmasına tesir eder. 


    Genel olarak azotun nitrat halinde alınışı bitkinin ilk gelişme devresinde en azdır, sonra süratle çoğalarak çiçek zamanı azamiye yükselir, olgunluğa doğru tekrar düşer. 

    Kaide olarak karbonhidratlara zengin bitkiler azotu amonyak halinde alırlar.Topraktaki azotun miktarı genel olarak az,buna mukabil bitkiler tarafından alınması oldukça fazladır.



Topraklarımızdaki AZOT durumu:


   Topraktaki azotun kaynağı, organik madde olduğundan dolayı organik maddesi az olan toprak genellikle azot bakımından fakirdir.


Topraktaki azot miktarı : % 0,05 ile % 0,2 arasında değişmektedir. Ülkemiz topraklarının : % 21,0 azot bakımından çok aç
% 54,6 azot bakımından aç
% 18,3 azot bakımından orta
% 4,3 azot bakımından yeterli
% 1,8 azot bakımından fazla Topraklarımızın yalnız % 6,1 azot bakımından fazla ve yeterli
% 75,6 azot bakımından aç veya çok aç 

   
    Karadeniz bölgemiz azot bakımından zengin, Buna karşın Güney-Doğu Anadolu bölgesi azot bakımından fakir.

Azotun Bitki Gelişmesine Etkileri:


1) Bitkilerin erken ve süratli gelişmeye başlamalarını, kuvvetli sap ve yaprak meydana getirmelerini sağlar.
2) Bitkiler normal koyu yeşil renkte, sıhhatli görünüşte, etli gevrek ve sulu olur.
3) Daneler dolgun ve proteince zengin olacağından kalite yükselir.
4) Bitkilerin fosfor ve potas gibi diğer besin maddelerinden istifade etmesinde regülatör olarak çok önemli
rol oynar.


Azot Noksanlığında Bitkiler:
1) Soluk yeşil veya sarı yapraklı olur ve yapraklar kolayca dökülür.
2) Bodur kalır ve kökleri gelişemez.
Gelişme yavaş olur. Netice olarak verim ve kalite düşer. 


     Azot verilince bitkilerde süratli bir şekilde gözle görülür değişiklikler olur. Buna dayanarak fazla azot vermek doğru değildir. Çünkü a- azot pahalıdır, b-topraktan yıkanarak veya uçarak kolayca zayi olur. c- fazla verilmesiyle bitkilere zararlı etki yapar. Çok koyu yeşil, yumuşak ve sulu yapraklar fazla azotun bir işaretidir.



     Tek taraflı fazla azotun (Kafi derecede P ve K yoksa) etkileri şöyle sıralanabilirler. 


1 -Vejatatif büyümeyi teşvik ederek olgunlaşmayı geciktirebilir. Normal olgunluk zamanından sonrada bitki yeşil kalır.


2- Bitkiler zayıf bünyeli olur, kolayca kırılır veya yatar. Bilhassa hububatta sapların zayıf kalması sonucu fazla yatma görülür. 


3- Bitki iyi meyve ve tohum bağlayamaz, fena kaliteli, sulu ve dayanıksız olur. 


4- Hastalıklara, kurağa ve soğuğa mukavemet azalır. Çayır otları yeni çimler azottan etkilenmezler. İşlenen topraklara azot, bitki bakiyeleri, çiftlik gübresi, yeşil gübre, kimyevi gübreler ve yağışla gelen nitrat ve amonyum tuzları gibi maddelerle gelir. 


    Azotun gidişi ise mahsullerle, drenajla, erazyonla ve elemental ve amonyak şeklinde gaz halinde olur.




Nitrifikasyon: 

   Başka bir bakteri grubu amonyumu okside ederek nitrat haline çevirir. Bu olaya nitrifikasyon denir. İki sahada olur. Bir grup bakteri nitriti hasıl eder. Diğer bir grup bakteri nitriti derhal okside ederek nitrat haline getirir. Nitrit bitkiler için zehir tesiri yaptığından bu hayırlı bir hadisedir.


Nitrifikasyona Etki Eden Toprak Şartları:

1- Havalanma

2- Isı 

3- Nem

4- Aktif kireç 

5- Besin maddeleri

6-Azot- Karbon oranı;


Azot dolaşımında azotun toprağa girmesi 4 yoldan olur.

1- Baklagil bitkileri ile azot tespiti. 

2- Serbest azot tespiti yani azofikasyon.

3- Yağmur ve karla azot ilavesi.

4- Kimyevi gübre, çiftlik gübresi ve yeşil gübre ile azot verilmesi.


1- Baklagil bakterilerinin tesbit ettiği azotun akıbeti:

Nodozite mikroorganizması tarafından tespit edilen
azot 
üç yöne gidebilir.


a) Bitki bu azotu alır ve sembiyozdan büyük fayda sağlar.
b) Azot toprağa geçebilir.
c) Baklagil anızı sürülünce azotun bir kısmı bundan sonra gelecek bitki için elverişli duruma geçer.


2-Azofikasyona Etki Eden Faktörler : Fazla karbon ihtiva eden organik madde, kolayca enerjisağlayacağından azofikasyonu teşvik eder.


3- Yağışla Toprağa Azot İlavesi : Yağışlarla da toprağa bir miktar azot girmektedir. Yağmur ve karla inen
azot genel olarak nitrat ve amonyak 
şeklindedir ve bu bakımdan bitkiler için elverişlidir.


Toprak Azotunun İdaresi : Topraktaki azotun kontrolü iki yönden ele alınır.


1) Toprakta kafi bir miktarın idamesi.
2) Azotlu maddelerin bitkinin ihtiyacı olduğu zamanlarda elverişli durumda bulunacak şekilde verilmesi.

(N) Eksikliğinin Giderilmesi: Pratikte azot eksikliği 4 yoldan karşılanır.

1) Bitki artıkları.
2) Çiftlik gübresi.
3) Baklagiller.
4) Kimyevi gübreler.


Bizim köylümüz şunu çok iyi biliyor,tarlada azot takviyesi yapmak için bakla yada fiğ gibi ürünleri yetiştirerek sanıyorum çiçekte iken tarlayı sürerek ürünün toprak altında kalmasını sağlıyorlar bu da tarlanın azot bakımından zenginleştirilmesini sağlıyor .


Isırgan otu ,kuru fasulye ,bezelye ve kızıl yonca,bunlar azotu çok bol olan bitkilerdir.Bunlardan kendinize doğal azot gübre yapabilirsiniz.


Isırgan otu-Stinging nettle



Hazırlayacağın bu ısırgan otu çayı azot bakımından yüksek
sıvı gübre elde edeceksiniz


 
 


    Isırgan köklerini ve tohumlarını çıkarın.3 hafta sonra hazır olan sıvı gübre seyrelterek (10 parça su 1 parça ısırgan çayı) süzerek bitkilerinize verebilirsiniz.Isırgan otunun içine ph düşük yağmur suyu koyarsanız daha iyi olur.Isırganı ısıtırsanız tabi ki daha çabuk sıvı gübre elde edebilirsiniz.Klorofil bakımından zengin olan ısırgan otu bitkilerin fotosentez sürecince önemli rolü bulunan klorofil aynı zamanda bitkilerin yapraklarına yeşil rengini veren bir madde özelliğini taşımaktadır.Hazırlayacağınız bu karışımı kompost yığınına ekleyebilirsiniz.Isırgan otu kötü kokabilir evden biraz uzak tutun.Köpük gittiğinde kullanılabilir duruma gelmiş demektir.


Isırgan otundaki maddeler;


  • Demir
  • Tannic acid
  • Fosfor
  • Potasyum
  • Magnezyum
  • Sülfür
  • Kalsiyum
  • Bakır
  • Formik asit, histamin, asetilkolin ve hidroksitriptamin (serotonin) ihtiva eder
  • Klorofil
  • Azot (Çok Fazla)
  • Vitamin A, D, K, C ve B compleks
  • Çinko
  • Krom
  • Kobalt
  • Niacin
  • Manganez
  • Silica
 
     Hazırladığınız bu karışım  sebzelere özellikle domates, patates, sarımsak, pırasa ve brassica aile içinde herhangi bir bitki verebilirsiniz.

Diğer Azot bakımından zengin bitkiler

Karakafes otu (Symphytum/ Comfrey)
Isırgan otuyla kombine edilebilir bir bitkidir.